आमाको दूधमा शिशुका लागि आवश्यक सम्पूर्ण पौष्टिक तत्व हुने हुँदा स्तनपानलाई प्रोत्साहित गर्ने उद्देश्यका साथ बिहीबारदेखि विश्व स्तनपान सप्ताह सुरु भएको छ ।
‘आमाबुवाको सक्षमता स्तनपानको सफलता’ भन्ने नाराका साथ नेपालमा पनि विभिन्न कार्यक्रम गरी यो सप्ताह मनाउने गरिन्छ ।
बच्चाका लागि आमाको दूध ‘अमृत’ समान मानिन्छ । सुत्केरी हुनेबित्तिकै आउने आमाको पहेंलो बिगौती दूध निकै पोषिलो र स्वस्थकर हुन्छ ।
शिशु जन्मिएको एक घन्टाभित्र स्तनपान गराउनुपर्ने र २४ घन्टामा ८ देखि १२ पटकसम्म आमाको दूध खुवाउनुपर्ने चिकित्सकहरु बताउँछन् ।
आमाको दूधले निमोनिया, झाडापखाला, कानमा संक्रमणलगायतका रोगको जोखिम कम गर्छ ।
नेपालमा भने जन्मेको एक घन्टाभित्र शिशुलाई स्तनपान गराउनेको संख्या ५५ प्रतिशतमात्र रहेको सर्वेक्षणले जनाएको छ ।
फाइदा अनेक भएपनि स्तनपान गराउने आमाहरुको संख्या भने सन्तोषजनक छैन ।
त्यसैले सप्ताहव्यापी कार्यक्रमका साथै अन्य ठोस कार्यक्रम वर्षैभरि सन्चालन गरी स्तनपानलाई प्रोत्साहित गर्ने नीति स्वास्थ्य सेवा विभागले लिएको विभागका महानिर्देशक डा. सुशीलनाथ प्याकुरेल बताउँछन् ।
स्तनपानले शिशु र आमा दुवैको स्वास्थ्यमा फाइदा हुने भएपनि शारीरिक सुन्दरता खस्कनबाट जोगाउने भ्रममा स्तनपानबाट पुग्ने फाइदाबाट धेरै आमाहरु वञ्चित हुने गरेको चिकित्सकहरुको भनाइ छ ।
आमा स्वयंका लागि पनि स्तनपानका धेरै फाइदा रहेको प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ डा. पुण्य पौडेल बताउँछिन् ।
विश्व स्वास्थ्य संगठनले आमाको दूधको विकल्पमा प्रयोग हुने वस्तुहरुका कारण पनि आमाहरुले बच्चालाई दूध खुवाउन नखोजेको भन्दै त्यस्ता वस्तुको नियन्त्रणमा जोड दिएको छ ।
स्तनपानको विकल्पमा ‘फर्मूला’ दूधको उपयोग हुनुले बालमृत्युको जोखिम बढ्ने विभिन्न अध्ययनहरुले देखाएका छन् ।
तर पनि शारीरिक सुन्दरता जोगिने र बच्चाको वृद्धि विकास छिटो हुने भ्रमले आमाहरुको स्तनपानभन्दा बट्टाका दूधतर्फ आकर्षण बढ्दो छ ।
तर, आमा र शिशु दुवैका लागि स्तनपानको महत्व र फाइदा भने धेरै रहेको छ ।
